Tanie wakacje nad morzem w Polsce

Kawel

22 May 2012r.

KAWEL To słowo, stare i wieloznaczne, dziś występuje już tylko jako imię własne. Kawel to często na Kaszubach nazwa pola, łąki, pustek, brzegu jeziora; Kawie są pod Przodkowem, Wielkim Kackiem, Chwaszczynem, Mira-chowem, Dziemianami, Ra-duniem, nad jeziorami Wdzydze i Raduńskie — więcej ich nawet niż Hut (patrz pod H). Ta mnogość Kawli jest nieprzypadkowa. Ongiś w majątkach robotnicy ciągnęli losy--drewienka zwane właśnie kawiarni, które decydowały, jaki komu przypadnie w danym roku zagon. Był więc kawel zarazem losem i przez los przyznanym kawałkiem ziemi. Był również synonimem pojęcia: przeznaczenie. Tego losu, który się czasem uśmiechał: "Jesz na cebie przyńdze kawel, że sę ożenisz!" I tego nielekkiego, kiedy mówiło się: "Cężko pogodzec sę z kawlem". Obok barwnej chmieleńskiej znana jest czarna kaszubska ceramika kartuska. Tak jak o wazonach, misach, dzbanach z Chmielna mówi się: "ceramika Neclów", tak o kartuskich wyrobach: "ceramika Kazimierczaka". Bo. chociaż nie wszystkie kartuskie naczynia o prostych, szlachetnych kształtach, pokryte czarną, metalicznie opalizującą polewą są wykonywane przez jednego garncarza, jeden tylko, Józef Kazimierczak, jest twórcą tej nowej w kaszubskim garncarstwie szkoły. Ten dziś najbardziej znany garncarz, nim doszedł do swojej ceramiki, przebył długą i trudną drogę. Miał zaledwie piętnaście lat, kiedy w 1929 roku ojczym oddał go 205 na naukę do Franciszka Nec-la, a dziewiętnaście, kiedy złożył egzamin czeladniczy. Później pracował w warsztacie Władysława Maisnera w Kartuzach. Potem był front wojenny, niewola, roboty u "bauera", a po wojnie, po powrocie do Kartuz, lata zarobkowania zduństwem. Aż do chwili, kiedy podupadły warsztat Maisnerów przejęła spółdzielnia "Cepelia", w której Kazimierczak znowu powrócił za kółko. I wtedy zresztą nie od razu mógł podjąć twórcze poszukiwania. Jeszcze przez siedem lat musiał toczyć na kole monotonne standardowe wzory. Ale dziś te żmudne lata już za nim. Dziś ucząc swojego garncarstwa gromadkę młodych (patrz GARNCARSTWO) tworzy zarazem coraz to nowe wzory poszukiwane przez klientów sklepów "Cepelii". Bo czarna ceramika Kazimierczaka świetnie "siedzi" w nowoczesnych wnętrzach.